Kanak-kanak sememangnya bersifat ingin tahu dan sangat aktif, tapi malangnya, ini turut menjadikan mereka lebih terdedah kepada kecederaan, termasuk kecederaan pada gigi. Kecederaan gigi boleh menjadi sesuatu yang membimbangkan bagi kanak-kanak dan ibu bapa. Namun begitu, dengan memahami jenis-jenis kecederaan, rawatan yang sesuai, serta langkah-langkah pencegahan, situasi ini boleh ditangani dengan lebih berkesan.
Jenis kecederaan gigi kanak-kanak
Kecederaan gigi kanak-kanak boleh jadi ringan atau teruk, dan boleh menjejaskan kedua-dua jenis gigi susu dan gigi kekal. Berikut beberapa jenis kecederaan yang boleh berlaku:
- Gigi retak atau pecah: Ini berlaku apabila enamel atau dentin gigi rosak, biasanya kerana jatuh atau berlaku hentakan pada mulut. Keterukan mungkin berbeza, daripada retak kecil hinggalah retak yang lebih besar.
- Gigi longgar: Gigi mungkin longgar akibat trauma, lalu menjejaskan struktur penyokong gigi. Ini boleh berlaku kepada gigi susu dan kekal.
- Gigi tercabut: Ini berlaku apabila gigi terkeluar daripada kedudukan normal sama ada separa (luxation) atau sepenuhnya (avulsion). Gigi yang terkeluar sepenuhnya merupakan satu kecemasan pergigian.
- Intrusi: Ini berlaku apabila gigi tertolak masuk ke dalam gusi dan biasanya kelihatan lebih pendek daripada biasa.
- Kecederaan tisu lembut: Ini termasuklah kecederaan pada gusi, bibir, atau lidah, yang biasanya berlaku seiring dengan kecederaan gigi.
Rawatan dan pengurusan
Rawatan untuk kecederaan gigi bergantung pada jenis dan keterukan kecederaan, serta umur kanak-kanak dan gigi yang terjejas (gigi susu atau kekal). Berikut beberapa kaedah rawatan:
- Gigi retak: Bagi retak yang kecil, permukaan yang kasar hanya perlu dilicinkan. Retak yang lebih besar perlu ditampal bagi memulihkan bentuk dan fungsi gigi.
- Gigi longgar: Jika gigi susu longgar, doktor gigi mungkin menyarankan pemantauan atau mencabutnya jika ia amat longgar atau mengganggu waktu makan. Bagi gigi kekal yang longgar, doktor gigi mungkin akan cuba menstabilkannya dengan splin atau wayar.
- Gigi tercabut: Bagi gigi yang separa tercabut, doktor gigi akan memasukkannya semula ke kedudukan asal dan mungkin menggunakan splin agar ia stabil. Bagi kes gigi kekal yang tercabut sepenuhnya, tindakan segera amat penting. Jika boleh, bilas gigi dan cuba masukkannya semula ke tempatnya. Jika tidak, simpan dalam bekas berisi susu segar atau air liur kanak-kanak tersebut dan jumpa doktor gigi segera. Lebih cepat gigi tersebut ditanam semula, lebih tinggi peluang kejayaan.
- Intrusi: Rawatan bagi gigi yang termasuk ke dalam gusi bergantung pada keterukan dan jenis gigi. Gigi tersebut mungkin dibiarkan tumbuh semula sendiri atau doktor gigi perlu melakukan pembedahan untuk mengembalikannya ke kedudukan asal.
- Kecederaan tisu lembut: Luka kecil dan lebam biasanya sembuh sendiri. Luka lebih teruk mungkin memerlukan jahitan.
Mencegah kecederaan gigi
Walaupun kemalangan tidak boleh dijangka, kecederaan gigi biasanya boleh dicegah dengan beberapa langkah:
- Selamat untuk kanak-kanak: Pastikan rumah anda selamat untuk kanak-kanak, terutamanya petatih yang baru belajar berjalan. Tutup bucu tajam, serta pastikan tikar atau permaidani tidak longgar dan ruang tangga bebas halangan. Pilih taman permainan yang mempunyai lantai lembut seperti tikar getah atau bahan kusyen lain untuk menyerap hentakan sekiranya terjatuh.
- Keselamatan sukan: Galakkan anak anda memakai pelindung mulut semasa kegiatan sukan, terutamanya sukan sentuhan seperti bola sepak, hoki, dan bola keranjang.
- Keselamatan kereta: Sentiasa gunakan tali pinggang keledar dan kerusi keselamatan yang sesuai mengikut umur dan saiz kanak-kanak.
- Kebersihan gigi: Penjagaan kebersihan gigi yang baik boleh membantu agar gigi kuat dan kurang terdedah pada kecederaan. Galakkan memberus dan memflos gigi mengikut jadual.
- Kesedaran: Ajar anak anda tentang kepentingan berhati-hati semasa bermain dan ketika menyertai kegiatan yang boleh menyebabkannya jatuh atau terhentak gigi.
Bila perlu bertemu doktor gigi?
Adalah penting untuk bertemu doktor gigi secepat mungkin selepas mengalami kecederaan gigi walaupun kelihatan seperti kecederaan ringan. Rawatan segera boleh mencegah komplikasi dan meningkatkan peluang untuk pulih dengan baik. Dapatkan rawatan kecemasan jika:
- Gigi tercabut atau amat longgar
- Terdapat pendarahan atau bengkak yang teruk dalam mulut
- Kanak-kanak terlampau sakit
- Anda mengesyaki terdapat gigi retak atau kecederaan serius lain
Ingatlah, senyuman sihat adalah sebahagian penting daripada kesejahteraan kanak-kanak. Dengan memahami jenis-jenis kecederaan gigi, rawatannya, dan bagaimana untuk mencegahnya, anda boleh melindungi senyuman anak anda dan memastikannya melalui zaman kanak- kanak yang sihat dan gembira.
References
- https://www.poppykidsdental.com/post/handling-dental-trauma-in-children-a-parents-guide
- https://www.seattlechildrens.org/conditions/a-z/tooth-injury/
- https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/16916-dental-injuries
- https://www.rch.org.au/clinicalguide/guideline_index/Dental_trauma/
- https://www.sidra.org/patients-visitors/patient-family-education/education-resources/emergency-department-education-material/how-care-your-child-dental-injuries
- https://www.racgp.org.au/afp/2015/december/management-of-dental-trauma-by-general-practitione
