1,000 hari pertama kehidupan seorang anak ialah tempoh penting yang merangkumi masa dalam kandungan hinggalah ulang tahun keduanya. Pemakanan dan penjagaan kesihatan yang betul semasa tempoh ini amat penting untuk membina asas kesihatan, kesejahteraan, dan perkembangan kognitif sepanjang hayat.
1,000 hari pertama: tempoh yang utama
Apa kata pakar…
Datuk Dr Zulkifli Ismail
Pakar Perunding Pediatrik & Kardiologi Pediatrik
“1,000 1,000 hari pertama merupakan tempoh paling kritikal bagi pertumbuhan dan perkembangan seorang kanak-kanak. Ini ialah masa pertumbuhan fizikal yang pesat, yang memerlukan pemakanan yang mencukupi bagi perkembangan tubuh yang sihat serta mencegah masalah pertumbuhan. Pada masa yang sama, sistem imun juga sedang berkembang, dan amalan pemakanan serta kesihatan yang baik boleh membantu membina sistem imun yang kuat.”
“Selain itu, otak kanak-kanak berkembang pada kadar yang luar biasa semasa tempoh ini, membentuk berbilion jaringan neural. Jaringan ini adalah asas kepada kebolehan kognitif, pembelajaran, dan perkembangan sosioemosi pada masa depan. Asas yang dibina dalam 1,000 hari pertama ini boleh memberi kesan berkekalan terhadap kesihatan anak, mempengaruhi keupayaan mereka untuk membesar, belajar, dan berjaya hingga dewasa.”
Mengapa tempoh ini begitu penting?
- Pertumbuhan fizikal pesat
- Perkembangan otak
- Perkembangan sistem imun
- Kesihatan jangka panjang
Apa yang ibu bapa perlu lakukan?
Pastikan pemakanan terbaik
Diet seimbang yang kaya dengan nutrien amat penting, bukan saja untuk ibu semasa kehamilan, tetapi juga untuk anak selepas lahir. Susu ibu membekalkan semua nutrien yang diperlukan semasa enam bulan pertama kehidupan bayi.
Sediakan persekitaran yang merangsang
Kanak-kanak memerlukan persekitaran yang selamat dan penuh kasih sayang untuk mereka meneroka, belajar, dan membesar. Aktiviti seperti bercakap, membaca, dan bermain bersama anak sangat penting untuk perkembangan kognitif dan sosial mereka.
Pemeriksaan kesihatan berkala
Temujanji kesihatan secara berkala membantu memastikan anak anda membesar dan berkembang dengan baik. Vaksinasi juga sangat penting untuk melindungi anak daripada penyakit yang boleh dicegah.
Kasih sayang dan perhatian
Persekitaran yang penuh kasih sayang dan sokongan amat penting untuk perkembangan emosi dan sosial kanak-kanak.
Kehamilan: 40 minggu yang penting
Apa kata pakar…
Dato’ Dr H Krishna Kumar
Pakar Obstetrik & Ginekologi
“Kehamilan yang sihat sangat penting untuk ibu dan janin yang sedang membesar, kerana ia merupakan asas bagi kesejahteraan sepanjang hayat. Ia merangkumi langkah proaktif seperti penjagaan pranatal, pemakanan yang betul, dan amalan gaya hidup sihat, yang dapat membantu mengurangkan risiko serta menggalakkan kesihatan optimum bagi ibu dan anak.”
“Kehamilan yang sihat menyumbang kepada pertumbuhan dan perkembangan bayi yang optimum, mengurangkan risiko kecacatan kelahiran, memastikan berat lahir yang sihat, mengurangkan risiko penyakit kronik pada masa hadapan, serta menyokong perkembangan kognitif dan emosi yang lebih baik.”
“Ibu juga mendapat manfaat daripada kehamilan yang sihat kerana ia mengurangkan risiko komplikasi kehamilan, memastikan pemulihan selepas bersalin yang lebih cepat, meningkatkan kesejahteraan emosi, dan mempersiapkan ibu untuk menjaga bayi yang baru lahir.”
Tip untuk bakal ibu
Sebelum hamil
-
Dapatkan nasihat doktor
-
Mulakan pengambilan suplemen asid folik
-
Capai dan kekalkan berat badan yang sihat
-
Berhenti merokok dan minum alkohol
-
Hadkan pengambilan kafein
-
Kemas kini status vaksinasi
-
Kawal sebarang penyakit kronik yang ada
Semasa hamil
-
Utamakan penjagaan prenatal
-
Amalkan diet seimbang dan pelbagai
-
Ambil suplemen pemakanan yang disyorkan, cth. asid folik, zat besi, kalsium, asid lemak omega-3
-
Minum air secukupnya
-
Kekal aktif
-
Dapatkan rehat dan tidur yang mencukupi
-
Uruskan tekanan
-
Elakkan bahan berbahaya. Pastikan keselamatan makanan
-
Berhubung dengan doktor anda
Penyusuan secara eksklusif: enam bulan pertama
Apa kata pakar…
Dr Roseline Yap
Pakar Pemakanan
“Pertubuhan Kesihatan Sedunia (WHO) dan UNICEF mengesyorkan penyusuan susu ibu secara eksklusif untuk enam bulan pertama kehidupan. Ini bermaksud bayi hanya diberikan susu ibu, tanpa sebarang makanan atau cecair lain, termasuk air.”
“Susu ibu disesuaikan dengan sempurna mengikut keperluan bayi yang sentiasa berubah. Ia membekalkan keseimbangan ideal protein, lemak, karbohidrat, vitamin, dan mineral untuk pertumbuhan bayi. Susu ibu juga kaya dengan antibodi, sel imun, dan faktor perlindungan lain yang melindungi bayi daripada jangkitan. Kajian juga menunjukkan bahawa bayi yang diberi susu ibu mungkin mempunyai perkembangan kognitif yang lebih baik.”
“Penyusuan juga mengeratkan ikatan emosi antara ibu dan bayi, sekaligus menimbulkan rasa selamat dan nyaman. Selain itu, penyusuan susu ibu turut mengurangkan risiko ibu mendapat kanser tertentu, diabetes mellitus jenis 2, dan kemurungan selepas bersalin.”
Manfaat penyusuan
- Memberi pemakanan yang optimum
- Meningkatkan imuniti
- Merangsang perkembangan kognitif
- Mewujudkan ikatan emosi
- Manfaat kesihatan kepada ibu
Tip penyusuan berjaya
Permulaan awal
Mulakan penyusuan dalam tempoh satu jam pertama selepas kelahiran.
Penyusuan kerap dan mengikut permintaan
Susukan bayi dengan kerap, setiap kali bayi menunjukkan tanda lapar, cth. menghisap jari atau gelisah.
Lekapan yang betul
Pastikan lekapan yang dalam dan selesa bagi mengelakkan puting melecet serta memastikan penyusuan yang berkesan.
Kedudukan
Cuba pelbagai posisi penyusuan untuk mencari yang paling sesuai bagi anda dan bayi.
Sentuhan kulit ke kulit
Galakkan sentuhan kulit ke kulit dengan bayi untuk merangsang pengeluaran susu dan menguatkan ikatan emosi.
Sistem sokongan
Dapatkan sokongan daripada pakar penyusuan, kumpulan sokongan, atau pakar kesihatan.
Pemakanan ibu yang sihat
Amalkan diet yang seimbang dan pelbagai untuk penghasilan susu yang optimum dan kesihatan ibu.
Hidrasi
Minum air yang mencukupi.
Makanan pelengkap: sehingga umur dua tahun
Apa kata pakar…
Dr Roseline Yap
Ahli Pemakanan dan Bendahari Kehormat, Persatuan Pemakanan Malaysia (NSM)
“Selepas enam bulan, susu ibu masih kekal sebagai sumber pemakanan penting dan penyusuan harus diteruskan sehingga usia dua tahun. Namun begitu, bayi memerlukan nutrien tambahan untuk menyokong pertumbuhan dan perkembangan pesat mereka. Inilah masa makanan pelengkap diperkenalkan. Makanan pelengkap ialah makanan pejal atau separa pejal yang diberikan bersama susu ibu.”
“Ibu bapa harus berusaha menyediakan pelbagai jenis makanan kaya nutrien daripada kumpulan makanan yang berbeza – termasuk sayur-sayuran, buah-buahan, bijirin, kekacang, dan makanan berasaskan protein haiwan – semasa memberi anak-anak makan. Namun, elakkan menambah gula, garam, dan madu bagi kanak-kanak bawah dua tahun.”
“Amalkan penyusuan responsif. Ini bermaksud anda harus memberi perhatian kepada tanda lapar dan kenyang anak anda, menggalakkan mereka makan sendiri, dan mewujudkan persekitaran pemakanan yang
positif serta menyokong. Utamakan kebersihan makanan semasa menyediakan dan mengendalikan makanan untuk si kecil anda bagi mencegah penyakit bawaan makanan.”
