Berikut adalah beberapa fakta tentang influenza yang mungkin jarang diketahui tetapi penting untuk anda tahu:
Asal usul perkataan “influenza”
Perkataan “influenza” bukan berasal dari makmal sains. Akar perkataan ini datang daripada bahasa Itali zaman pertengahan, khususnya pada abad ke-15. Ketika itu, wabak penyakit yang kini dikenali sebagai “flu” sering dikaitkan dengan kuasa astrologi atau “pengaruh” bintang. Frasa Itali “influenza di stelle” secara harfiah bermaksud “pengaruh bintang.” Lama-kelamaan, istilah ini dipendekkan menjadi “influenza” atau ringkasnya “flu” untuk merujuk kepada penyakit berjangkit ini. Sejarah asal usul ini menunjukkan betapa misterinya penyakit berjangkit sebelum penemuan teori kuman.
Influenza berjangkit sebelum dan selepas gejala muncul
Salah satu sebab influenza mudah merebak adalah kerana anda boleh menjangkiti orang lain walaupun sebelum berasa sakit. Biasanya, seseorang boleh menyebarkan virus sehari sebelum gejala muncul. Ini bermakna anda boleh menjangkiti orang lain tanpa sedar ketika menjalani rutin harian. Selain itu, tempoh berjangkit biasanya berterusan selama lima hingga tujuh hari selepas gejala bermula, dan kadangkala lebih lama, terutamanya pada kanak-kanak kecil atau individu dengan sistem imun lemah. Tempoh berjangkit yang panjang ini, ditambah dengan fasa sebelum gejala, menjadikan kawalan wabak influenza sangat mencabar.
Virus sentiasa berubah, menghasilkan banyak subjenis
Virus influenza ialah “pakar penyamaran” yang sentiasa bermutasi dan berkembang. Terdapat tiga jenis virus yang menjangkiti manusia: influenza A, B, dan C, di mana influenza A dan B merupakan punca utama wabak bermusim. Dalam setiap jenis, terdapat pelbagai subjenis dan strain dengan perbezaan genetik tertentu. Contohnya, virus influenza A dikategorikan kepada subjenis seperti H1N1 atau H3N2 berdasarkan protein di permukaannya.
Perubahan genetik yang berterusan ini bermakna imuniti daripada jangkitan atau vaksinasi terdahulu mungkin tidak melindungi anda daripada strain baharu. Inilah sebabnya vaksin influenza tahunan sangat penting. Setiap tahun, vaksin influenza diformulasikan mengikut virus influenza yang sedang merebak. Tanpa vaksin tahunan, sistem imun anda tidak bersedia menghadapi ancaman virus yang sentiasa berubah.
Virus boleh bertahan di permukaan keras
Virus influenza boleh bertahan di luar tubuh manusia, terutamanya pada permukaan keras. Kajian menunjukkan virus influenza boleh hidup selama 24 hingga 48 jam pada permukaan tidak berliang seperti tombol pintu, kaunter dapur, meja dan telefon. Namun, pada permukaan lembut atau berliang seperti tisu atau pakaian, virus hanya mampu bertahan sekitar 8 hingga 12 jam. Keupayaan virus ini untuk kekal lama di permukaan menggariskan kepentingan mencuci tangan dengan kerap dan membasmi kuman pada objek yang sering disentuh, terutama ketika musim influenza, untuk mengurangkan penularan tidak langsung.
Vitamin C tidak melindungi daripada influenza secara langsung
Walaupun ramai percaya dan mengamalkan pengambilan dos tinggi Vitamin C, ia tidak mencegah influenza atau mengurangkan tempoh serta tahap keterukan penyakit ini dengan ketara. Walaupun Vitamin C penting untuk kesihatan secara amnya serta fungsi imun, kajian klinikal menunjukkan tiada kesan perlindungan langsung terhadap influenza dalam populasi umum. Beberapa kajian mencadangkan ia mungkin memendekkan sedikit tempoh selesema biasa bagi sesetengah individu, tetapi kesannya kecil dan tidak melibatkan influenza.
Ambil vaksin influenza tahunan anda
Memandangkan virus influenza sentiasa berubah, boleh berjangkit sebelum gejala muncul, dan mampu bertahan di permukaan, vaksin influenza tahunan ialah cara paling berkesan untuk melindungi diri dan komuniti anda. Vaksin membantu sistem imun mengenali dan melawan strain paling banyak tersebar bagi setiap musim. Ini secara signifikan mengurangkan risiko jangkitan, penyakit serius, kemasukan ke hospital, malah kematian. Ia juga menyumbang kepada imuniti kelompok, lalu melindungi individu yang tidak boleh divaksin. Jadikan vaksin influenza tahunan sebagai keutamaan demi kesihatan anda!
Rujukan:
- https://www.medicinenet.com/what_are_interesting_facts_about_the_flu/article.htm
- https://www.cdc.gov/flu/about/viruses-types.html
Hemilä, H., Chalker, E. Vitamin C reduces the severity of common colds: a meta-analysis. BMC Public Health 23, 2468 (2023).
